Op vrijdagmiddag 24 mei 2019 kwam een vijftigtal kunstenaars op uitnodiging van het MOW bijeen om te praten over exposeren in het museum. De middag bestond uit een algemene presentatie, een brainstorm en een netwerkborrel. Hieronder volgt een samenvatting alsook de resultaten van een gehouden enquête. Mede op verzoek van de deelnemers zal de ‘middag voor makers’ een vervolg krijgen.

Samenvatting presentatie

De presentatie betrof de nieuwe aanpak voor vaste expositieruimte voor kunstenaars in het MOW: 24K.

Terugblik 24K: hoe zat het ook alweer?

24k was een expositiereeks waarbij elke maand een andere kunstenaar uit de regio exposeerde. Elke reeks duurde ongeveer twee jaar en mondde uit in een overzichtstentoonstelling (24K XL). Kunstenaars konden zich voor elke reeks apart aanmelden. Een onafhankelijke commissie selecteerde vervolgens de deelnemers. Tussen 2012 en 2018 bood het museum in drie reeksen ruimte aan meer dan 50 kunstenaars, uit circa 150 aanmeldingen. 24K refereerde overigens aan het aantal kilometers dat het MOW tot de eigen regio rekent (een straal van circa 24 kilometer) en aan 24 karaat, de eenheid voor zuiver goud.

Waarom een nieuwe opzet?

Met 24K gaf het museum een aansprekend podium voor heel verschillende kunstenaars. Het museum denkt niet dat elke interessante kunstenaar uit de buurt aan bod kwam, maar merkt wel een zekere herhaling in de aanmeldingen. Hierbij geeft de korte expositieduur weinig ruimte voor extra aandacht aan bijvoorbeeld techniek, inrichting en promotie. Ook merkt het museum dat de gerichtheid op solo-exposities bezoekers soms niet veel meer biedt dan zij in het ‘galerie-atelier’ van de kunstenaar al zien. Tel hierbij het relatieve bezoekerssucces van de thema-afleveringen van 24K, en zo vond het museum inspiratie voor een nieuwe aanpak.

24K nieuwe stijl: van solo naar thema

Het museum gaat samen met kunstenaars in (en soms ook buiten) de eigen regio werken met heldere thema’s, invalshoeken of verhalen, waarbij kunstenaars speciaal voor de tentoonstelling werk maken, of een unieke combinatie van bestaand werk realiseren. Dit kan een thema zijn, een samenwerkingsproject, het verslag van een proces, een bepaalde benaderingswijze en zo voort, enzovoort. Nadrukkelijk gaat het niet slechts om inhoudelijk thema’s (‘de kat in de kunst’).

Focus Westerwolde

De verbeelding van het oosten van Groningen en speciaal Westerwolde is voor het MOW een belangrijke focus. Het gaat hierbij om kunst die een eigenzinnige interactie aangaat met het landschap, de mensen en/of de geschiedenis van de eigen streek. Vooral voor de aankoop van werk voor de kunstcollectie van het MOW is dit belangrijk. Zie hiervoor de webpagina over het Collectiefonds Westerwolde. Exposities kunnen echter rustig ‘regio-overstijgend’ zijn. Autonome kunst blijft op zijn plek in het MOW.

Ruimte en duur

Tentoonstellingen vinden nog steeds plaats in de ontvangst met een kleine uitloop naar de centrale hal maar kennen een looptijd van minimaal drie maanden. De mogelijkheid tot exposeren op het buitenterrein neemt het museum expliciet mee. De ruimte in de ontvangst is een startpunt, maar het museum zal al naar gelang de expositie kijken naar geschikte ruimte en waar nodig uitbreiden of een andere locatie kiezen: maatwerk dus.

Het MOW ziet de ‘24K ruimte’ nadrukkelijk als een proeftuin voor grotere tentoonstellingen en biedt hierbij graag ruimte voor experiment.

Hoe doe je mee?

Elk jaar kent drie 24K-tentoonstellingen, waarvan de data ruim van tevoren bekend zijn. Voorafgaand daaraan vind je enkele ‘pitchmomenten’. Dit betreft een deadline waarvoor jouw idee voor een tentoonstelling bij het MOW bekend moet zijn. Binnen een maand na de deadline bepaalt het museum welke tentoonstellingen wanneer een plek krijgen.

Het MOW maakt pitchmomenten voor een heel jaar bekend en besteedt voorafgaand aan elk pitchmoment apart aandacht hieraan. Hou hiervoor de nieuwsbrief van het MOW in de gaten of kijk op de website van het museum.

Selectie

Het MOW krijgt over het algemeen meer suggesties voor tentoonstellingen dan het kan plaatsen. Verder spelen overwegingen als kwaliteit, de identiteit van het MOW, de programmering van verdere exposities alsook het programma van naastgelegen musea. 

Samenvatting brainstorm

De deelnemers gingen aan de slag met de brainstorm in vijf (willekeurig samengestelde) groepen. Aan het einde van de brainstorm presenteerde elke groep zijn bevindingen in een korte pitch van twee minuten. Sommige ideeën overlapten. Hieronder volgt een greep uit de resultaten:

  • Aanknopingspunten voor (inhoudelijke) thema’s: Vorm niet te braaf (rafelranden; veenarbeid, armoede, contrast) | spreekwoorden en gezegden uit de streek | ambachten | waarden Cittaslow
  • Broeiplek; gezamenlijk atelier
  • Combinaties van kunst, theater en muziek (festival)
  • Denktank voor thema’s
  • Erfgoed uit collectie het MOW als inspiratie
  • Excursie kunstenaars in het MOW, depot
  • Gebruikmaken van architectuur het MOW
  • Gesamtkunstwerk faciliteren
  • Jaarlijkse kunstenaarsmarkt op het buitenterrein
  • Kettingreactie: kunstenaars reageren op elkaars werk
  • Publiek kiest tentoonstelling
  • Tentoonstelling die gaandeweg uitbreidt, o.a. door live te werken
  • Thematentoonstelling waar kunstenaars zich voor intekenen
  • Wandelbos achter het museum; kunstroute/aankleding

Resultaten enquête

Het MOW vroeg de aanwezigen om een enquête in te vullen over het nut van de bijeenkomst, de wens tot herhaling en de thema’s die eventueel voor bijeenkomsten interessant zouden zijn. 38 deelnemers vulden deze enquête in. Over het algemeen waren deelnemers positief over de bijeenkomst (‘leuk’, ‘gezellig’, ‘nuttig’, ‘verfrissend’). 32 van de 38 respondenten gaven expliciet de voorkeur aan een herhaling. Hieronder staan de onderwerpen als voorkeur genoteerd: