Beste mensen, geachte burgemeester, beste Janneke,

Allereerst de felicitaties met deze tentoonstelling. Het werk van 20 kunstenaars dat in het project 24K en dan ook nog XL een overzicht geeft wat deze regio te bieden heeft. Het derde deel van de drieluik die in 2012 startte. In dit museum, op een bijzondere plek, een fantastisch ingerichte tentoonstelling die een keur aan verschillende verbeeldingen van de werkelijkheid, laat zien.

Deze tekeningen, schilderijen, beelden en installaties houden ons een spiegel voor en vragen onze aandacht. Sterker nog onze aandacht op eist, ons meeneemt, ons beroert, of niet beroert. Onverschilligheid kan niet de norm zijn, dat is de leegte, het zwarte gat, de afstandelijkheid.

Deze plek op de grens van het Oldambt en Westerwolde, waar de verbinding wordt gemaakt tussen de harde klei, het zand en het veen. In de huidige grenzeloze wereld laat kunst en cultuur ons op een andere en vernieuwende wijze de maatschappelijk verbanden ontdekken. Soms een moeilijk begaanbaar pad. Dit museum slaagt er in op een laag drempelige manier ons kennis te laten maken met een andere wereld.

Het is een plek:

Waar de avant-garde kunst de tijd markeert,

Waar de kunst het landschap accentueert,

Waar door kunstenaars ruimte wordt gecreëerd,

In een omgeving waar eigenzinnigheid de norm is en die gebaseerd is op de Oldambtster en Westerwoldse vrijheden. Daarbij zijn een aantal constanten die onder de noemer strijd kunnen worden gerangschikt:

Strijd om de ruimte,

De strijd tegen het water,

De sociale strijd,

Strijd tegen elkaar en met elkaar en

Strijd voor de vooruitgang

Binnen de samenleving is er onvoldoende herkenning en erkenning van het belang van dwarsdenkers, die discussies aanzwengelen. Dwarsdenkers verdienen een plek en daarbij past het initiëren van creatieve ateliers, buiten de gebaande paden treden, innovaties naar binnen halen. Dat deze uitdagingen kennelijk onze huidige vertegenwoordigers vaak niet kunnen vatten, stemt treurig.

Meer van het zelfde, het aanjagen van consumentisme, het blijven verdedigen van gevestigde belangen, het najagen van winst binnen het economisme ten koste van de "zachte" waarden als axioma’s lopen op haar benen en zijn zeker geen bouwstenen meer voor de toekomst.

Creëer experimenteer ruimte en geef die zachte waarden een kans en een plek. Kunstenaars markeren die volgende stap, maken het onzichtbare zichtbaar en roepen spanningen op die nodig zijn om na te denken. Soms is het een feest van herkenning, maar soms ook confronterend. In de gepolariseerde wereld lijkt het evenwel of schofferen het middel is om je kenbaar te maken. Gespeend van eruditie en beschaving. Dit is een moreel oordeel, maar So What! Mijn appel is niet mee schreeuwen maar alternatieven aandragen en verantwoordelijkheid nemen.

Hier bij het MOW is het een verrassende ontmoeting, midden tussen twee landschappen, waar het licht de horizon beschijnt. Waar het licht de verte naar voren haalt en wat dichtbij is wordt op afstand geplaatst. Landschappen die verpest dreigen te worden door joekels van windmolens, waar wij vechten voor de uitstraling en behoud van dit unieke landschap. Een landschap dat door de UNESCO betiteld wordt als een Wereld erfgoed waardige regio, grenzend aan de uitloper van het Wad.

Waar in Westerwolde alle zeilen worden bijgezet met ecologisch herstel, het laten meanderen van de Westerwoldse A en ruimte te laten voor de landbouw. Landbouw, natuur en water kunnen hand in hand gaan ter versterking van het gebied. Het ontwikkelen van recreatie en toerisme, zonder er pretparken van te maken op basis van een concept:  “Rust, Ruimte en Gastvrijheid” is een gouden formule. De dorpen in het gebied, die als linten aan een geregen zijn als parels in een ketting. Zij leiden ons door deze fantastische regio. Echter nieuwe uitdagingen staan voor de deur.

Toen ik hier naar toe reed zag ik de vergankelijkheid van menselijke ingrepen. De kap van de essen aan de Twee Karspelen weg laat die vergankelijkheid zien. Eerst de aanplant en nu de kap, waarbij het landschap de constante drager is en blijft. Ook hier ligt de onverschilligheid over de waarden van het landschap op de loer.

In een groter perspectief staan we aan de vooravond van enorme verschuivingen, door een kanteling van machtsverhoudingen, de intense gepolariseerde discussie over de inrichting van het economisch en ecologisch systeem, de gevolgen van de demografische ontwikkelingen en de dramatische consequenties van een ongelijke welvaartsverdeling in de wereld.

Tot in de verre uithoeken dreunen de schokgolven van miljoenen migranten door, die humanitaire rampen creëren, en die zijn weerga niet kent.

De wereld is nog steeds rond en daarmee behoort ook Bellingwedde tot het centrum van de wereld, of je dat nu wilt of niet.

Deze regio met haar rijke historie en een geschiedenis van strijd is bij uitstek de gelegenheid nieuwe paden te verkennen en te betreden.

Het MOW en de kunstenaars moeten en kunnen daarin een betekenisvolle rol blijven spelen.

Wees zuinig op deze plek.

Ik heb gezegd, Harm Evert Waalkens

De tentoonstelling is geopend.